Thiếu máu cơ tim: Lưu ý trong chăm sóc, ăn gì, kiêng gì để nhanh khỏi bệnh?

Theo Hồng Hạnh (Tổng hợp) (suckhoedoisong.vn) | 11:04 08/12/2021 | 0

Đối với người mắc thiếu máu cơ tim, nên có chế độ ăn uống kiêng khem phù hợp để ngăn chặn bệnh tiến triển, hỗ trợ điều trị bệnh. Các nhóm thực phẩm nên ăn, nên kiêng sẽ được đề cập trong bài viết dưới đây.

Bệnh thiếu máu cơ tim là một trong những bệnh lý tim mạch phổ biến, thường xảy ra ở người lớn tuổi nhưng đang dần trẻ hóa. Bệnh nhiều khả năng gây biến chứng nhồi máu cơ tim, khiến cơ tim bị hoại tử, đe dọa tính mạng bệnh nhân.

Thiếu máu cơ tim gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuổi thọ, chất lượng cuộc sống cũng như các chi phí cho điều trị và chăm sóc.

1. Bệnh thiếu máu cơ tim là gì?

Bệnh thiếu máu cơ tim hay còn gọi là thiếu máu cục bộ cơ tim, bệnh tim mạch vành và CHD. Đây bệnh lý xảy ra khi các động mạch tim bị thu hẹp, khiến máu và oxy đến tim khó khăn. Khi không được tái tạo máu kịp thời, một vùng tim có thể bị hoại tử - còn gọi là nhồi máu cơ tim. Biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh thiếu máu cơ tim là tử vong đột ngột do nhồi máu cơ tim hoặc do rung thất.

2. Các lưu ý trong xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim

Nộng độ cholesterol tăng cao là kẻ thù của bệnh thiếu máu cơ tim. Vì vậy, trong chọn lựa thực phẩm, cần ưu tiên các yếu tố:

  • Không làm tăng nồng độ cholesterol trong máu.

  • Không gây gia tăng gánh nặng cho tim.
  • Kiểm soát huyết áp.
  • Kiểm soát cân nặng ổn định.
  • Kiểm soát lượng đường trong máu.

Một số nhóm thực phẩm cho người thiếu máu cơ tim là:

  • Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ và các loại vitamin.

  • Ưu tiên thực phẩm sạch, tươi sống, rõ nguồn gốc.

  • Hạn chế gia vị như muối, đường. Nên ăn thức ăn thanh nhạt.
  • Hạn chế tối đa mỡ động vật trong khẩu phần ăn.
  • Hạn chế thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh.

Cách thức thu nạp thức ăn cho người thiếu máu cơ tim:

  • Ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày: việc này giúp đốt cháy được chấy béo dư thừa, kiểm soát được đường huyết và cân nặng. Có thể sử dụng đĩa nhỏ hoặc bát để kiểm soát phần ăn.
  • Thành phần trong một bữa ăn: trái cây và rau quả nên chiếm phần lớn khẩu phần, phần nhỏ còn lại là tinh bột, đạm và các loại chất béo tốt.
  • Nên tự nấu ăn: Để tự mình điều chỉnh được lượng muối và chất béo xấu có trong thực phẩm. Nên chế biến các món luộc, nướng và hấp thay chiên xào.
Người thiếu máu cơ tim nên xây dựng một chế độ ăn uống khoa học để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

3. Người mắc thiếu máu cơ tim nên ăn gì?

3.1. Thực phẩm giàu chất xơ để giảm cholesterol trong máu

Chất xơ có tác dụng ngăn cản sự hấp thu cholesterol tại ruột. Đồng thời tạo cảm giác no nhanh, từ đó giảm lượng mỡ xấu trong máu, ngăn cản cơ thể nạp nhiều thực phẩm giàu calo, giúp kiểm soát cân nặng.

Có 2 loại chất xơ là:

  • Chất xơ hòa tan có trong các loại hạt ngũ cốc nguyên cám như: yến mạch, gạo lứt, hạt điều và rau nhớt như rau mồng tơi, đậu bắp, rau đay…
  • Chất xơ không hòa tan có trong các loại rau quả, trái cây như: cà chua, cà rốt, súp lơ, cần tây, rau cải…

Các món ăn giàu chất xơ cho người thiếu máu cơ tim như:

  • Cháo yến mạch, sữa yến mạch: bữa sáng cùng với cháo yến mạch dễ ăn, dễ hấp thu lại giàu lượng chất xơ cần thiết. Chất xơ trong yến mạch giúp làm chậm hấp thu cholesterol, giảm cholesterol xấu trong máu nhưng không làm ảnh hưởng đến cholesterol tôt khác. Chúng giúp máu lưu thông tốt hơn, bảo vệ hệ tim mạch. Theo nghiên cứu, ăn khoảng 3 bát yến mạch mỗi ngày giúp giảm lượng cholesterol xuống khoảng 5mg/DL.
Các món ăn chế biến từ yến mạch thích hợp cho người thiếu máu cơ tim.
  • Các món ăn từ gạo lứt: Chất xơ trong gạo lứt khiến quá trình tiêu hóa lâu hơn, kéo dài cảm giác no, hạn chế cảm giác thèm ăn. Hợp chất lignans có trong gạo lứt giúp giảm các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim, đồng thời giúp giảm cholesterol, huyết áp và độ cứng động mạch. Gạo lứt giúp giảm nguy cơ tắc nghẽn động mạch do tích tụ mảng bám, từ đó giảm nguy cơ tăng huyết áp cao và các bệnh mạch máu.
Người mắc thiếu máu cơ tim khi ăn nhiều mồng tơi sẽ giúp kiểm soát lượng cholesterol trong máu.
  • Canh rau mồng tơi: Mồng tơi thường được biết với tác dụng nhuận tràng, thanh mát. Ngoài ra, chất nhày pectin trong mồng tơi còn có tác dụng hấp thụ cholesterol, khóa màng bấm ở thành ruột. Do đó, cholesterol không ngấm được vào máu sẽ theo ra ngoài qua đường đại tiện. Bởi vậy, mồng tơi là món ăn giảm thiểu hầu hết các tác nhân xấu gây nên thiếu máu cơ tim, giảm mỡ máu, kiểm soát đường huyết, giảm cân.

3.2. Thực phẩm bổ sung chất béo tốt giúp phòng tránh nhồi máu cơ tim

Chất béo tốt cho tim là chất béo không bão hòa như omega 3,6,9. Các chất này được tìm thấy trong các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu lạc, dầu đậu nành, quả óc chó, trái bơ… hay các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá ngừ. Người mắc bệnh về tim mạch được khuyến cáo nên ăn tối thiểu 2 bữa cá/tuần để đảm bảo bổ sung đầy đủ nguồn chất béo có lợi cho tim.

Một số món ăn giàu chất béo tốt cho người thiếu máu cơ tim như:

Quả bơ: Hoạt chất folate có trong bơ có tác dụng phòng tránh tình trạng đột quỵ và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Bên cạnh đó, khoáng chất kali trong quả bơ giúp điều chỉnh huyết áp, cần thiết cho người thiếu máu cơ tim. Đặc biệt, chất béo lành tính có trong quả bơ giúp ức chế và kiểm soát cholesterol trong máu, tăng cảm giác no từ đó phòng ngừa được nhiều tác nhân xấu đến tim mạch.

Những người thường xuyên có cá hồi trong khẩu phần ăn ít có nguy cơ mắc bệnh tim mạch hơn.

Cá hồi: lượng omega-3 dồi dào có trong cá hồi giúp kiểm soát cholesterol và triglyceride trong máu, ổn định huyết áp. Triglyceride khi ở mức độ cao dễ gây nên các vấn đề tim mạch. Theo nghiên cứu, những người thường thêm cá hồi vào khẩu phần ăn ít có nguy cơ mắc bệnh tim mạch hơn so với những người ít ăn cá hồi. Đặc biệt thường xuyên sử dụng món ăn này giúp giảm đến 50% mức triglyceride trong máu.

3.3. Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa

Chất chống oxy hóa là các phân tử ngăn chặn sự tấn công của các gốc tự do làm tổn thương mạch vành. Từ đó giúp ngăn chặn mảng xơ vữa hình thành ngay từ giai đoạn khởi phát. Cơ thể chúng ta có thể tự tạo các chất chống oxy hóa để kiểm soát gốc tự do.

Bên cạnh đó, cũng có thể bổ sung chất chống oxy hóa qua các loại trái cây, quả mọng như việt quất, dâu tây, mâm xôi, nho đen và các loại rau lá xanh như bông cải, cải xoăn, xà lách, rau ngò…

Một số món ăn chứa chất chống oxy hóa bảo vệ tim mạch như:

  • Bông cải xanh: Bông cải giúp giảm cholesterol và làm vững các thành mạch. Chất sulforaphane có trong bông cải xanh giúp ngăn chặn hoặc đảo ngược các tổn thương niêm mạc mạch máu. Lượng homocystein tăng cao, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạch vành. Qua nghiên cứu, phức hợp vitamin B trong bông cải giúp sửa chữa, thậm chí đảo ngược ảnh hưởng của việc có quá nhiều homocystein trong cơ thể. Vì vậy, thêm bông cải xanh vào bữa ăn có thể giúp ngăn chặn các bệnh liên quan đến tim mạch.
  • Dâu tây: Theo nghiên cứu, những người thường xuyên ăn dâu tây hoặc việt quất giúp giảm khoảng 30% nguy cơ nhồi máu cơ tim khi về già. Trong loại quả mọng này chứa chất chống oxy hóa anthocyanin. Chất này giúp cải thiện mỡ “tốt” HDL cholesterol và giảm hiện tượng viêm có liên quan đến bệnh tim mạch.
Các loại quả mọng như dâu tây, việt quất chứa chất chống oxy hóa cao ngăn chặn các gốc tự do làm tổn thương mạch vành.
  • Rau ngò (ngò rí): là một loại rau thơm thường được dùng trong các bữa ăn Việt Nam. Ít ai biết nó là loại thực phẩm rất tốt cho người thiếu máu cơ tim. Folate trong ngò rí giúp loại bỏ các enzym có hại, làm giảm lượng cholesterol LDL - tác nhân chính gây xơ vữa động mạch, đau tim, đột quỵ cũng như nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Vì vậy, bổ sung ngò rí trong bữa ăn hằng ngày giúp đa dạng món ăn, chống ngán mà vẫn tốt cho sức khỏe tim mạch.

3.4. Nguồn protein nạc hoặc từ thực vật

Theo các nghiên cứu, người thiếu máu cơ tim nên thay thế các loại thịt giàu chất béo bằng những loại thực phẩm giàu protein như thịt heo nạc, thịt da cầm đã bỏ da, cá, trứng và các loại đậu.

Các nguồn protein này giúp ổn định huyết áp, giảm nồng độ cholesterol xấu, kiểm soát cân nặng và ngăn ngừa nguy cơ nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch, và các bệnh tim mạch.

3.5. Các loại gia vị hiệu quả trong giảm đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim

Người bệnh thiếu máu cơ tim có thể xuất hiện những cơn đau thắt ngực khi gắng sức, căng thẳng, xúc động mạnh về tâm lý hay tăng huyết áp đột ngột. Tình trạng này kéo dài mà không có biện pháp xử lý sẽ dẫn đến nguy cơ nhồi máu cơ tim rất nguy hiểm.

Một số loại gia vị dễ tìm thấy trong bếp mọi nhà lại có những tác dụng tuyệt vời trong việc hỗ trợ phòng ngừa và làm giảm các cơn đau thắt ngực như:

- Gừng: Đối với người thiếu máu cơ tim, gừng có tác dụng cải thiện lưu thông máu, giảm cholesterol xấu gây tắc động mạch. Các hợp chất trong gừng như gingerols và shogaols rất có lợi cho tim mạch. Chúng giúp ngừa việc hình thành mảng bám và kiểm soát cholesterol, ngăn quá trình oxy hóa chất béo có hại.

Gừng, tỏi, nghệ là những gia vị thường có sẵn trong bệp lại có công dụng tuyệt vời cho sức khỏe tim mạch.

- Tỏi: Có tác dụng giúp giảm huyết áp, giãn mạch, cải thiện tuần hoàn mạch vành và tăng lượng máu tới tim, chống đông máu. Ngoài ra, tỏi ức chế hoạt động của một số protein gây viêm, cải thiện mức cholesterol, bởi tỏi có thể giúp giảm sản xuất cholesterol của gan. Trong tỏi có lượng lớn chất chống oxy hóa có lợi cho mạch máu. Nên thêm tỏi vào bữa ăn hằng ngày để cải thiện sức khỏe tim mạch.

- Củ nghệ: Curcumin trong củ nghệ có hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa và giãn mạch. Ngoài ra, curumin có thể kiểm soát lượng cholesterol trong máu, ngăn ngừa bệnh tim, giảm nguy cơ mắc bệnh nhồi máu cơ tim, chứng phì đại tim, hồi phục chức năng tim.

- Hạt tiêu: hạt tiêu giàu chất chống oxy hóa, hợp chất capsaicin trong hạt tiêu giúp ngăn ngừa hình thành cholesterol xấu. Ngoài ra hạt tiêu còn làm tăng hấp thu curcumin trong nghệ, người bệnh nên kêt hợp các loại gia vị này để tăng hiệu quả có lợi cho tim mạch.

4. Người thiếu máu cơ tim nên kiêng gì?

Muối

Chế độ ăn có nhiều muối sẽ khiến huyết áp tăng cao khó kiểm soát. Huyết áp cao là yếu tố nguy cơ gây xơ vữa mạch vành. Theo khuyến cáo, người thiếu máu cơ tim chỉ nên ăn khoảng 2,3 gam muối mỗi ngày. Để huyết áp hạ thấp, có thể giảm lượng muối xuống thấp hơn 1,5 gam/ngày.

Đường

Đường khiến tình trạng xơ vữa động mạch diễn biến phức tạp hơn, đặc biệt với người có bệnh nền là tiểu đường. Ngoài ra, việc thu nạp lượng lớn đường gây tình trạng thừa cân, béo phì, không tốt cho sức khỏe tim mạch.

Người mắc bệnh thiếu máu cơ tim cần kiểm soát lượng đường và tinh bột thu nạp vào cơ thể.
​​​​​​

Cần tránh các loại thực phẩm chứa nhiều đương như: bánh kẹo, nước ngọt, ngũ cốc tinh chế như gạo trắng, bánh mỳ trắng…

Người bệnh không cần kiêng hoàn toàn đường, tuy nhiên nên kiểm soát lượng đường thu nạp không được vượt quá 500g.

Chất kích thích

Các chất kích thích có trong thuốc lá, thuốc lào, rượu bia, nước tăng lực… ảnh hưởng lớn tới sinh lý tim mạch. Chúng gây tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, sự gia tăng áp lực cơ tim khi nạp các chất này gây bóc tách động mạch chủ, viêm cơ tim, rối loạn nhịp tim, đau tim,…

Chính vì vậy hãy loại bỏ các chất kích thích trong thói quen sinh hoạt hằng ngày. Với nam giới có thể uống 2 ly rượu vang/ngày còn nữ giới là 1 ly/ngày.

Chất béo có hại cho tim

Các chất béo xấu làm tăng nồng độ cholesterol xấu (LDL – C, tryglycerid) trong máu và giảm nồng độ cholesterol tốt (HDL- C). Từ đó, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và nhiều bệnh lý tim mạch khác.

Các chất béo có hại cho tim là chất béo bão hòa có trong mỡ động vật, thịt đỏ (thịt lợn, thịt bò, thịt cừu…) và chất béo chuyển hóa đến từ các thực phẩm chế biến sẵn, chiên qua dầu tái sử dụng nhiều lần như khoai tây chiên, gà rán, mì tôm, xúc xích.

Tin liên quan

Tin bài khác

Mũi 3 vaccine Pfizer tạo kháng thể chống Omicron trong bao lâu?

Mũi 3 vaccine Pfizer tạo kháng thể chống Omicron trong bao lâu?

26/01/2022| 0

Theo giới nghiên cứu, sau 4 tháng tiêm mũi 3, các kháng thể chống lại Omicron đã giảm xuống. Song,...


Những phản ứng sau tiêm vaccine phòng COVID-19 hay gặp ở người cao tuổi

Những phản ứng sau tiêm vaccine phòng COVID-19 hay gặp ở người cao tuổi

25/01/2022| 0

Sau tiêm vaccine phòng COVID-19, người cao tuổi cần có người thân/người chăm sóc bên cạnh để theo...


Cứu sống mẹ con sản phụ mắc bệnh trọng, cứ truyền máu lại rét run, đau xương

Cứu sống mẹ con sản phụ mắc bệnh trọng, cứ truyền máu lại rét run, đau xương

23/01/2022| 0

Mang thai trong tình trạng thiếu máu nặng, có kháng thể bất thường trong máu, mỗi lần truyền máu,...


Tiểu đường ở trẻ em: Cách điều trị và phòng ngừa biến chứng thế nào?

Tiểu đường ở trẻ em: Cách điều trị và phòng ngừa biến chứng thế nào?

21/01/2022| 0

Tiểu đường trẻ em ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và sự phát triển của cơ thể. Vì vậy, cách tốt nhất...


Lần đầu tiên ghép thận không cùng nhóm máu tại Việt Nam

Lần đầu tiên ghép thận không cùng nhóm máu tại Việt Nam

21/01/2022| 0

Sáng 21/1, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, đơn vị này vừa thực hiện thành công kỹ thuật ghép thận bất...


Viêm nướu răng - Biến chứng răng miệng ở bệnh nhân tiểu đường

Viêm nướu răng - Biến chứng răng miệng ở bệnh nhân tiểu đường

20/01/2022| 0

Tiểu đường là bệnh lý gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân. Các biến chứng này đều rất đáng...