Những người cơ địa dị ứng nhận biết khả năng dị ứng vaccine bằng cách nào?

Theo L.Vũ (th) (giadinh.net.vn) | 13:02 28/07/2021 | 0

Vaccine cũng giống như các thuốc khác, đều có khả năng gây dị ứng và bất kỳ thành phần nào của vacine cũng có thể đóng vai trò là một dị nguyên (gây dị ứng). Nếu không xử lý kịp thời, người bệnh có thể tử vong.

Do tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, Việt Nam đang đẩy nhanh chiến dịch tiêm chủng đại trà vaccine ngừa COVID-19 cho người dân. Tuy nhiên, ở những người có cơ địa dị ứng, mối băn khoăn được đặt ra liệu có thể tiêm được vaccine COVID-19?

Vaccine COVID-19, giống như bất kỳ thuốc hoặc vaccine nào khác, sau khi tiêm có thể gặp một số phản ứng. Trong các nghiên cứu lâm sàng, hầu hết các tác dụng phụ không mong muốn của vaccine COVID-19 đều ở mức độ từ nhẹ đến trung bình và hết trong vòng vài ngày đến 1 tuần.

Các dấu hiệu phản ứng xảy ra chứng tỏ vaccine đang kích thích cơ thể tạo phản ứng miễn dịch. Đây là một phần của quá trình huấn luyện hệ miễn dịch cách nhận diện mục tiêu và tiêu diệt virus SARS-CoV-2 nếu mắc phải. Tùy theo cơ địa của từng cá thể mà vaccine có thể gây ra một số phản ứng không mong muốn sau tiêm chủng. Đối với những người có tiền sử mắc các bệnh dị ứng, thì sau tiêm vaccine có thể gặp dị ứng cao hơn so với những người không mắc bệnh dị ứng.

Không phải mọi trường hơp có tiền sử dị ứng đều chống chỉ định tiêm vaccine COVID-19. Ảnh minh họa: TL

Dị ứng vaccine có thể là dị ứng type nhanh xảy ra trong vòng vài phút hoặc vài giờ với các biểu hiện như mày đay, phù quincke (sưng nề đột ngột), khó thở, phản vệ... Dị ứng hoặc dị ứng type chậm (qua trung gian IgE hoặc không) xảy ra sau vài giờ đến vài ngày, thậm chí là vài tuần sau khi dùng vaccine. Trong đó cấp tính và nguy hiểm nhất vẫn là phản ứng phản vệ, đặc biệt là sốc phản vệ, có nguy cơ đe dọa tính mạng.

Thành phần gây dị ứng trong vaccine rất đa dạng, tùy từng loại vaccine. Có thể là do gelatin (có trong vaccine sởi, rubela, thủy đậu...), protein trứng (vaccine sốt vàng, sởi, rubella, vaccine dại ...), protein sữa (bạch hầu, ho gà, uốn ván....). Một số chất bảo quản trong vaccine như thimerosal, aluminum và phenoxyethanol cũng có thể gây dị ứng. PEG và Polysorbate là hai thành phần có trong vaccine COVID-19 cũng được liệt kê là các dị nguyên tiềm năng.

Tại Hướng dẫn tạm thời khám sàng lọc trước tiêm chủng vaccine phòng COVID-19 của Bộ Y tế, quy định 4 đối tượng cần thận trọng tiêm chủng, trong đó người có tiền sử dị ứng với các dị nguyên. Tuy nhiên, không phải mọi trường hơp có tiền sử dị ứng đều chống chỉ định tiêm vaccine COVID-19. Do đó, trước khi tiêm vaccine, người có cơ địa dị ứng cần khai báo kỹ để bác sĩ cân nhắc việc có nên tiêm vaccine hay không và nếu tiêm sẽ có kế hoạch theo dõi kỹ sau khi tiêm.

Chia sẻ về vấn đề trên, trên Báo Sức khỏe & Đời sống, chuyên gia dị ứng PGS.TS Hoàng Thị Lâm - Trưởng bộ môn Dị ứng Miễn dịch lâm sàng (Đại học Y Hà Nội, Trưởng khoa Dị ứng Miễn dịch và Da liễu, Bệnh viện E, Chủ tịch chi hội Dị ứng Miễn dịch Y học giấc ngủ) cho biết, vaccine cũng giống như các thuốc khác đều có tiềm năng gây dị ứng và bất kỳ thành phần nào của vaccine cũng có thể đóng vai trò là một dị nguyên. 

Thành phần gây dị ứng trong vaccine rất đa dạng, tùy từng loại vaccine. Tuy nhiên không phải ai cũng bị dị ứng vaccine, chỉ có những người có cơ địa dị ứng mới có nguy cơ dị ứng vaccine. Những người có cơ địa dị ứng là những người bản thân hoặc có thành viên trong gia đình mắc các bệnh dị ứng như dị ứng thuốc, dị ứng thức ăn, dị ứng vaccine, hen phế quản, viêm mũi dị ứng v.v… 

Trước khi tiêm vaccine, người từng có cơ địa dị ứng cần khai báo kỹ để bác sĩ cân nhắc việc có nên tiêm vaccine hay không. Ảnh minh họa: TL

Theo PGS.TS Hoàng Thị Lâm, hiện nay có rất nhiều phác đồ hướng dẫn cách tiếp cận và chẩn đoán dị ứng vaccine ở những người có cơ địa dị ứng. Với những người có cơ địa dị ứng cần có các cách tiếp cận thích hợp với từng đối tượng (cá thể hóa) bằng các phương pháp như thăm khám lâm sàng, các xét nghiệm, các thủ thuật hoặc các test kích thích với chính bản thân vaccine và/hoặc thành phần vaccine. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là thăm khám lâm sàng để nhận biết những người có nguy cơ dị ứng vaccine.

Còn theo TS.BS.Nguyễn Hữu Trường - Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) nhận định, những trường hợp có tiền sử dị ứng nặng (phản vệ từ độ 2 trở lên) do mọi nguyên nhân đều không được chỉ định tiêm vaccine phòng COVID-19. Còn những người có tiền sử bị viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng hoặc dị ứng nhẹ ngoài da do thuốc, thức ăn… đều có thể được chỉ định tiêm vaccine phòng COVID-19 như những người không có tiền sử dị ứng. Một số đối tượng có thể được chỉ định tiêm vaccine nhưng cần sự thận trọng đặc biệt, bao gồm: Những người có tiền sử dị ứng tức thì với nhiều loại thuốc, dị ứng vaccine, hội chứng quá mẫn với aspirin và thuốc chống viêm giảm đau không steroid, tiền sử phản vệ không rõ nguyên nhân hoặc bệnh lý tế bào mast.

Do đó, theo nguyên tắc của việc dùng bất kỳ loại thuốc nào để điều trị hoặc trước khi tiêm vaccine, người từng có cơ địa dị ứng cần khai báo kỹ để bác sĩ cân nhắc việc có nên tiêm vaccine hay không và nếu tiêm sẽ có kế hoạch theo dõi kỹ sau khi tiêm.

Những trường hợp có tiền sử dị ứng không nên tiêm vaccine

- Không tiêm vaccine với những trường hợp có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần hoạt chất hoặc tá dược nào liệt kê trong mục thành phần vaccine.
- Không tiêm vaccine cho người có cơ địa dị ứng hoặc bệnh lý có sẵn, nếu không chắc chắn về tình trạng dị ứng do cơ địa, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn.

- Không tiêm vaccine COVID-19 khi bị suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc làm suy yếu hệ miễn dịch (corticosteroid liều cao, thuốc ức chế miễn dịch hoặc thuốc ung thư).

- Không tiêm vaccine nếu đang bị nhiễm trùng, sốt (≥ 37,5°C).

- Không tiêm vaccine khi có các vấn đề về xuất huyết/chảy máu hoặc bầm tím, hoặc đang dùng thuốc chống đông máu.

>>> Xem nguồn gốc

Tin liên quan

Tin bài khác

Cả nhà cùng lúc đi tiêm vaccine phòng COVID-19, chăm sóc nhau thế nào?

Cả nhà cùng lúc đi tiêm vaccine phòng COVID-19, chăm sóc nhau thế nào?

15/09/2021| 0

Sau tiêm vaccine phòng COVID-19 có thể gặp phải những tác dụng phụ khiến cơ thể mệt mỏi. Vậy nếu cả...


Đối tượng nào dễ chuyển nặng nếu mắc COVID-19 sau tiêm vaccine?

Đối tượng nào dễ chuyển nặng nếu mắc COVID-19 sau tiêm vaccine?

14/09/2021| 0

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) đã đưa ra 3 nhóm đối tượng có nguy cơ cao, dễ...


Không dùng thuốc kháng sinh điều trị các bệnh do virus gây ra, đây là lý do

Không dùng thuốc kháng sinh điều trị các bệnh do virus gây ra, đây là lý do

14/09/2021| 0

Vi khuẩn và virus là những vi sinh vật đơn bào vô cùng nhỏ bé, gây nhiều bệnh lý nhiễm trùng nguy...


Chuyên gia nói gì về phản ứng nổi hạch sau tiêm vaccine phòng COVID-19?

Chuyên gia nói gì về phản ứng nổi hạch sau tiêm vaccine phòng COVID-19?

14/09/2021| 0

Phản ứng nổi hạch sau tiêm vaccine phòng COVID-19 khiến nhiều người lo lắng. Chuyên gia dưới đây đã...


Thuốc Dexamethasone là gì, tác dụng thế nào trong điều trị COVID-19?

Thuốc Dexamethasone là gì, tác dụng thế nào trong điều trị COVID-19?

13/09/2021| 0

Có tác dụng kháng viêm, kháng dị ứng và ức chế miễn dịch, thuốc kháng viêm Dexamethasone được đưa...


Đột quỵ não có được tiêm vaccine COVID-19?

Đột quỵ não có được tiêm vaccine COVID-19?

13/09/2021| 0

Những người từng bị đột quỵ não thuộc nhóm ưu tiên tiêm vaccine ngừa COVID-19.