Có nên xóa bỏ độc quyền duyệt phim ở Việt Nam?

Theo Huyền Trang (th) | 19:17 19/10/2019 | 0

Cách đây không lâu chuyện để lọt bộ phim Everest - Người tuyết bé nhỏ có hình bản đồ ‘lưỡi bò’ đã lộ ra hạn chế và bất cập tại Hội đồng kiểm duyệt phim Việt Nam. Phía VCCI - Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam đã có bản góp ý đối với việc xây dựng dự thảo Luật Điện ảnh sửa đổi gửi Cục Điện ảnh, trong đó, VCCI đã nhấn mạnh đến những bất cập trong kiểm duyệt phim hiện nay.

Câu chuyện về 2 bộ phim Ròm và Everest - Người tuyết bé nhỏ đã làm dư luận xôn xao. Trong khi một bộ phim nước ngoài có cài cắm bản đồ hình lưỡi bò trong một số khung hình lọt lưới kiểm duyệt và ra rạp tại Việt Nam thì phim trong nước đoạt giải quốc tế vẫn phải chịu hình phạt nặng nề và chưa thể công chiếu.

Một trong 2 nhà đồng sản xuất Everest - Người tuyết bé nhỏ là Công ty Pearl Studio của Trung Quốc. Do đó, hình ảnh bản đồ có đường lưỡi bò dù chỉ xuất hiện thoáng qua trên phim, vẫn được xem là động thái cài cắm có chủ đích mà với những nhà kiểm duyệt phim, dù chỉ là một sơ hở nhỏ cũng làm nên câu chuyện lớn có liên quan đến chủ quyền biển đảo của Việt Nam.

Chia sẻ với Dân trí, bà Nguyễn Thị Thu Hà - Quyền Cục trưởng Cục Điện ảnh cho biết, chưa thể kết luận ngay mà phải xem lại bản kiểm duyệt phim mà đơn vị phát hành đã trình lên hội đồng duyệt, sau đó mới kết luận.

Riêng bà Nguyễn Thị Hồng Ngát – thành viên Hội đồng thẩm định quốc gia, người tham gia duyệt phim này, thừa nhận sai sót. Tuy nhiên, Bà Ngát nói rằng: “Mấy giây thì làm sao lúc nào cũng căng mắt ra, rồi cũng không để ý”.

Quy trình kiểm duyệt phim tại Việt Nam đang thể hiện nhiều sự bất cập - Ảnh: Internet

Trong khi đó, để so sánh với một số lĩnh vực khác cùng cơ chế kiểm duyệt trước khi phát hành, thì VCCI đã chỉ ra bất cập lớn của ngành điện ảnh khi người viết sách có thể lựa chọn mang tới 60 nhà xuất bản khác nhau. Đơn vị xuất bản làm việc với tác giả về những nội dung khiêu dâm, bạo lực, thù địch nếu không hài lòng tác giả có quyền chọn nhà xuất bản khác. Nhà nước giữ vai trò cấp phép, hướng dẫn và hậu kiểm đối với các nhà xuất bản. Như vậy, ngành điện ảnh hoàn toàn có thể nghĩ tới mô hình tương tự.

VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo Dự thảo Luật Điện ảnh sửa đổi mạnh dạn đổi mới cơ chế kiểm duyệt phim theo hướng: Luật Điện ảnh đặt ra các điều kiện để một đơn vị có thể thực hiện công tác kiểm duyệt phim. Tổ chức nào đủ điều kiện đều có thể đăng ký và được cấp phép hoạt động kiểm duyệt phim. Bộ VHTTDL tiến hành tập huấn cho người trực tiếp phụ trách công tác kiểm duyệt phim. Phim chỉ được phổ biến sau khi được một tổ chức được phép hoạt động kiểm duyệt phim chấp thuận. Cơ quan nhà nước tiến hành hậu kiểm nội dung phim được phổ biến và công tác kiểm duyệt của các tổ chức được cấp phép.

“Một cơ chế như vậy vừa bảo đảm quản lý tốt nội dung phim, vừa giúp tạo tính cạnh tranh trên thị trường và giúp cho nền điện ảnh phát triển không bị hạn chế. Việc chuyển từ cơ chế Nhà nước độc quyền kiểm định hàng hóa sang cơ chế ủy quyền cho nhiều đơn vị tư nhân có quyền kiểm định và nhà nước giám sát chặt chẽ đã được thực hiện thành công ở rất nhiều lĩnh vực như dược phẩm, thuốc bảo vệ thực vật, an toàn thực phẩm”, VCCI đề xuất.

Cảnh trong phim "Ròm" vừa đoạt giải tại LHP quốc tế Busan - Hàn Quốc.

Trước đó, Tiền Phong cho biết phim Điệp vụ Biển Đỏ đã để lọt hình ảnh đoàn tàu chiến Trung Quốc đi qua một vùng biển được chú thích bằng dòng chữ "South China Sea" (tức Biển Đông), phát loa yêu cầu một chiếc tàu khác rời khỏi vì đây là vùng biển huộc chủ quyền Trung Quốc. Thông điệp này không chỉ là cài cắm ý đồ xâm phạm nghiêm trọng đến chủ quyền biển đảo Việt Nam nữa mà là sự ngang nhiên tuyên bố.

Được biết khối lượng phim mà Hội đồng duyệt phim quốc gia phải xem để quyết định một bộ phim có được ra rạp hay không, mỗi năm, theo tiết lộ là khoảng 200 phim ngoại nhập và 40 phim nội.

Với số lượng này, với nhiều bộ phim có vấn đề có vấn đề, khi hỏi lại, Hội đồng duyệt phim cũng không thể nhớ hết được. Vậy nên sự sơ suất trong vài giây cũng sẽ dẫn đến những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng từ những ý đồ nguy hại núp bóng nghệ thuật.

Sai thì rút khỏi rạp, kiểm tra lại quy trình duyệt phim hoặc cho rằng có quá nhiều phim phải duyệt nên là gánh nặng cho hội đồng kiểm duyệt.

Trong khi hệ thống kiểm duyệt Việt Nam vẫn để lọt lưới những bộ phim cài cắm chủ đích tuyên truyền về yêu sách chủ quyền của Trung Quốc thì lại tỏ ra khắc nghiệt một cách thái quá với phim của các đạo diễn trong nước.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Quyền Cục trưởng Cục Điện ảnh. 

Bộ phim Ròm của đạo diễn Trần Dũng Thanh Huy mới đây đã đoạt giải cao nhất hạng mục New Currents tại LHP quốc tế Busan (Hàn Quốc) năm 2019. Theo Variety Magazine, Trưởng ban giám khảo của hạng mục này, đạo diễn người Anh Mike Figgis nhận xét rằng, "việc sử dụng các bối cảnh thực tế, sống động trong phim đã gây ấn tượng mạnh với ban giám khảo và một cái kết phim rất thỏa mãn".

Tuy nhiên, trước phim lên đường đi Busan, Cục Điện ảnh công bố phim Ròm "vi phạm pháp luật hiện hành" khi chưa có giấy phép phổ biến phim đã tự đăng ký và gửi phim tham dự LHP quốc tế Busan và mới đây cho biết sẽ xử lý thật nghiêm trường hợp này.

Cho đến giờ, đã hơn 1 tháng kể từ ngày phim Ròm được gửi đi kiểm duyệt, vẫn chưa biết được số phận của bộ phim này ra sao, có đến được với công chúng hay không.

Vấn đề chính của Ròm nằm ở phản hồi của Cục Điện ảnh: Phim phản ánh mặt trái quá đen tối của những con người mong muốn đổi đời bằng việc trông chờ vào con số may mắn để trúng lô, đề. Những tệ nạn xã hội như chơi lô, đề, cho vay nặng lãi, đòi nợ, mê tín, bạo lực xuyên suốt bộ phim, kết phim bi quan, bế tắc, không lối thoát, thiếu tính nhân văn. Điều đó có nghĩa, nếu Ròm ra rạp tại Việt Nam, với những diễn biến trong phim, Ròm sẽ bị cắt gọn nhiều trước khi ra rạp.

Cho đến nay, mâu thuẫn giữa quyền lợi của người xem và trách nhiệm của Hội đồng duyệt phim quốc gia vẫn chưa bao giờ thôi hạ nhiệt. Người xem than trời vì phim ra rạp bị "gọt đầu gọt đuôi" trong khi Hội đồng duyệt phim cho rằng đó là cách bảo vệ thuần phong mỹ tục, văn hoá, chính trị... Nhưng oái oăm thay, cái gọi là trách nhiệm đó vẫn chưa được 11 thành viên trong Hội đồng duyệt phim quốc gia thực hiện đối với phim ngoại.

Tin liên quan

Tin bài khác

Thùy Tiên tôn vinh ngành Y trên 'đấu trường' giành vương miện Miss Grand 2021

Thùy Tiên tôn vinh ngành Y trên 'đấu trường' giành vương miện Miss Grand 2021

05/12/2021| 0

Nguyễn Thúc Thùy Tiên, người đẹp đại diện nhan sắc Việt đã được trao vương miện hoa hậu cuộc thi...


Trọn vẹn bài hùng biện và phần ứng xử tuyệt vời bằng 2 thứ tiếng giúp Thùy Tiên đăng quang Hoa hậu 

Trọn vẹn bài hùng biện và phần ứng xử tuyệt vời bằng 2 thứ tiếng giúp Thùy Tiên đăng quang Hoa hậu 

05/12/2021| 0

Đêm chung kết Miss Grand International 2021, đại diện Việt Nam - Nguyễn Thúc Thùy Tiên đã có phần...


Phim tài liệu về COVID-19 chạm tới trái tim khán giả

Phim tài liệu về COVID-19 chạm tới trái tim khán giả

03/12/2021| 0

Làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4 đã được các nhà làm phim tài liệu nước ta hiện thực hóa qua nhiều...


Cô giáo 'quyền lực' được mệnh danh 'Bà trùm sao nhí đất Bắc' là ai?

Cô giáo 'quyền lực' được mệnh danh 'Bà trùm sao nhí đất Bắc' là ai?

02/12/2021| 0

Cô giáo Hồng Nhung, người truyền lửa tại Trung tâm Nghệ thuật Xusmin được mệnh danh là “Bà trùm sao...


Nghệ sĩ Thanh Quý: Hôn nhân đâu phải cái bàn cái tủ mà hễ lệch là kê cho vừa?

Nghệ sĩ Thanh Quý: Hôn nhân đâu phải cái bàn cái tủ mà hễ lệch là kê cho vừa?

29/11/2021| 0

Hôn nhân với NSƯT Thanh Quý đúng ra là một lựa chọn, không phải do số phận áp đặt. Chỉ có một mình,...


Hoa hậu Đỗ Thị Hà báo tin vui ở Miss World 2021

Hoa hậu Đỗ Thị Hà báo tin vui ở Miss World 2021

28/11/2021| 0

Nhiều người hâm mộ đang hướng về Đỗ Thị Hà, Hoa hậu Việt Nam 2020 đã có mặt ở Puerto Rico để dự cuộc...